Zasady współżycia społecznego jako podstawa do uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego
Zasady współżycia społecznego jako podstawa do uchylenia się od obowiązku alimentacyjnego- art. 5 k.c czy art. 1441 k.r.o.?

Warto przyjrzeć się powyższym regulacjom w kontekście możliwości powołania się przez zobowiązanego w sprawie o alimenty na sprzeczność roszczenia z zasadami współżycia społecznego.


Z jednej strony w kodeksie cywilnym znajduje się art. 5 k.c., stanowiący, że uprawniony nie może czynić ze swego prawa użytku, gdyby miało to być sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego, z drugiej zaś jest art. 144 1 k.r.o. zgodnie z którym „zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka”.

Przed nowelizacją Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 2008 roku, mocą której wprowadzono art. 1441 przyjmowano, iż jest dopuszczalne uchylenie (albo zmniejszenie) obowiązku alimentacyjnego ze względu na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego, a podstawą tego był art. 5 k.c. Nowy impuls w odwoływaniu się do koncepcji nadużycia prawa wprowadził przepis art. 1441 k.r.o. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 5 k.c. Nie jest oczywiście możliwym skatalogowanie zasad współżycia społecznego. Analiza czy roszczenie powoda należy rozpatrywać z punktu widzenia koncepcji nadużycia prawa zależy od okoliczności faktycznych danej sprawy.
Powyższe rozwiązanie jest bardzo korzystne, albowiem umożliwia każdemu ze zobowiązanych obronę przed roszczeniem, o ile zdoła wykazać, że pozostaje ono w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli zatem żądanie uprawnionego nie zasługuje na ochronę, zobowiązany ma możliwość obrony swoich interesów, a co za tym idzie zachowania swoich środków utrzymania.

Podkreślić należy, na co wyraźnie wskazuje zdanie 2 ww. artykułu, iż zarzut ten nie może służyć jako środek obrony dla rodziców względem ich małoletniego dziecka.


Monika Nozdrzykowska
ADWOKAT

Podstawa prawna:
- ustawa z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U Nr 9, poz. 59 ze zm.)
- ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.)


Zakres działań:
Klienci indywidualni:
  • Sprawy cywilne
  • Sprawy rodzinne
  • Sprawy opiekuńcze
  • Sprawy spadkowe
  • Sprawy karne i karno-skarbowe

Przedsiębiorcy:
  • Sprawy z zakresu prawa spółek handlowych
  • Sprawy z zakresu prawa pracy
  • Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych
  • Prawo własności intelektualnej
  • Sprawy z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji
  • Prawo administracyjne